12-03-10

de Staat Colorado

Colorado is een van de staten van de Verenigde Staten. De hoofdstad is Denver. Colorado is het Spaanse woord voor "gekleurd". De bijnaam van Colorado is The Centennial State. De standaardafkorting voor de staat is CO.

Geschiedenis

De regio waar het huidige Colorado toebehoort wordt al meer dan 13.000 jaar bewoond door Indianen. Bij opgravingen in Larimer County zijn voorwerpen gevonden die dateren uit de periode van 11.200 v.Chr. tot 3000 v.Chr. De Anasazi woonden in de dalen en mesas van het Colorado Plateau. De Ute bevolkten de bergdalen van de zuidelijke en westelijke Rocky Mountains. De Arapaho en de Cheyenne trokken westwaarts om te jagen op de High Plains.

De Verenigde Staten verwierven een territoriale claim op de oostelijke flank van de Rocky Mountains door de Louisiana Purchase van Frankrijk in 1803. Dit leidde tot een conflict met Spanje's claim dat een grote regio rond de kolonie van Santa Fé de Nuevo México een soevereine handelszone was. Zebulon Pike leidde een verkenningsexpeditie van het Amerikaanse leger naar het betwiste gebied in 1806. Pike en zijn mannen werden in februari van het jaar daarop in de San Luis Valley gearresteerd door de Spaanse cavalerie. Ze werden eerst naar Chihuahua gebracht en daarop in juli Mexico uitgezet.

De Verenigde Staten zag af van zijn claim op al het land ten zuiden en westen van de rivier de Arkansas bij de aankoop van Florida van Spanje met het Adams-Onísverdrag van 1819. Mexico werd uiteindelijk in 1821 onafhankelijk, maar stond zijn noordelijke territoria af aan de Verenigde Staten na de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog met de Vrede van Guadalupe Hidalgo in 1848. In 1849 stichtten de Mormonen van Deseret (nu Utah) de buitenwettelijke Voorlopige Staat Deseret, waarbij ze het gehele uitstroomgebied van Green River en de Colorado claimden. De federale overheid weigerde deze staat te erkennen, waarna de Mormonen meer dan 20 jaar lang afzagen van kolonisatie van het gebied ten oosten van de Green River. De Verenigde Staten verdeelden het gebied van het toekomstige Colorado onder het New Mexico Territorium en het Utah Territorium, beide ontstaan in 1850, en het Kansas Territorium en het Nebraska Territorium, beide ontstaan in 1854.

De meeste Amerikaanse kolonisten die richting westen trokken naar Oregon, Deseret of Californië, vermeden de onherbergzame Rocky Mountains. In plaats daarvan volgden ze de North Platte River en de Sweetwater River door wat nu Wyoming is. Op 9 april 1851 stichtten Spaanse kolonisten uit Taos (New Mexico) het dorp San Luis, toen nog in het New Mexico Territorium, maar wat later de eerste permanente Europese nederzetting van Colorado zou worden. In juli 1858 werd goud gevonden langs de South Platte River, wat leidde tot de Pike's Peak Gold Rush. De hoeveelheid goud wat gevonden werd langs de rivieren en stromen in deze regio nam al snel af, maar mijnwerkers ontdekten al snel de veel waardevollere mijnaders van goud, zilver en andere mineralen in de nabijgelegen bergen. Dit leidde tot een grote bevolkingstoename. Veel van de nederzettingen die toen gebouwd werden, veranderden in spookstadjes toen het goud opraakte of de markt instortte, maar sommige overleefden als gok- of ski-oord. Een voorbeeld van het laatste is het chique Aspen.

De Voorlopige Regering van het Jefferson Territorium werd op 24 augustus 1859 opgericht, maar het nieuwe territorium kreeg geen federale steun. De verkiezing van Abraham Lincoln tot President van de Verenigde Staten op 6 november 1860, leidde tot de secessie van de zes slaven staten en de dreiging van een burgeroorlog. Om de politieke macht van de vrije staten te verhogen, werd het oostelijke gedeelte van het Kansas Territorium door het door de Republikeinen geleide Amerikaanse Congres versneld toegelaten tot de Unie als de vrije Staat Kansas op 29 januari 1861. Hierdoor bleef het westelijke deel van het territorium, inclusief de goudvelden, ongeorganiseerd.

Dertig dagen later, op 28 februari 1861, tekende de vertrekkende president James Buchanan een besluit van het Congres dat het vrije Colorado Territorium oprichtte. De oorspronkelijke grenzen van Colorado zijn tot op de dag van vandaag ongewijzigd gebleven. De naam Colorado werd gekozen, omdat het algemeen werd aangenomen dat de Colorado rivier in dit gebied zijn oorsprong had. Vroege Spaanse ontdekkingsreizigers noemden de rivier de Rio Colorado vanwege het roodbruine slib dat de rivier uit de bergen meevoerde. In feite liep de Colorado rivier niet door de Colorado tot de House Joint Resolution 460 van het 66e Amerikaanse Congres de naam van de Grand River veranderde in Colorado River op 25 juli 1921.

In 1864 was er een gewapend conflict tussen de Indianen enerzijds en de Verenigde Staten anderzijds, de Colorado-oorlog, die resulteerde in het verwijderen van alle Indianen uit Colorado en het overplaatsen ervan naar Oklahoma.

Het Amerikaanse Congres passeerde op 3 maart 1875 een machtigingswet, met daarin de vereisten voor het Colorado Territorium om een staat te worden. Op 1 augustus 1876 (28 dagen na de honderdste verjaardag van de Verenigde Staten), ondertekende president Ulysses S. Grant een proclamatie voor de toelating van de staat Colorado tot de Unie als 38e staat en kreeg hierdoor de bijnaam "Centennial State". De ontdekking van een grote zilverertslaag in de buurt van Leadville in 1878, leidde tot de Colorado Silver Boom. De Sherman Silver Purchase Act van 1890 versterkte de zilvermijnbouw, maar de intrekking van het besluit in 1893 leidde tot de instorting van de mijnbouw en agrarische economie van de staat.

Vrouwen kregen in Colorado het recht om te stemmen op 7 november 1893, hierdoor werd Colorado de eerste Amerikaanse staat waar het algemeen stemrecht ingevoerd werd. Bij de volkstelling van 1930 telde Colorado meer dan een miljoen inwoners. De staat heeft geleden door de Grote Depressie en de Dust Bowl van de jaren dertig, maar een grote immigratiegolf na de Tweede Wereldoorlog stimuleerde de economie van Colorado. Belangrijke steunpilaren van de economie werden het toerisme en de high tech industrie. Bij de volkstelling van 2000 had Colorado meeer dan 4,3 miljoen inwoners.

Drie oorlogsschepen van de Amerikaanse marine zijn USS Colorado genoemd. De eerste USS Colorado werd vernoemd naar de Colorado rivier, de latere twee schepen werden genoemd ter ere van de binnenstaat.

Geografie

De grenzen van de staat Colorado worden gevormd door een rechthoek die ligt tussen 37º NB en 41º NB en tussen 102º WL en 109º WL. Door de kromming van de aarde is de zuidgrens anderhalve kilometer langer dan de noordgrens. Colorado is, naast Wyoming en Utah, een van de drie Amerikaanse staten die geen natuurlijke grenzen heeft maar begrensd worden door meridianen en parallelcirkels. Toen de landmeters van de overheid de grenspunten van het Colorado Territorium vaststelden, leiden minieme meetfouten tot afwijkingen in de grenzen, die het duidelijkst zichtbaar zijn langs de grens met Utah. De door de landmeters geplaatste meetspijkers vormden, nadat alle partijen er mee akkoord waren gegaan, de wettelijke grenzen van het Colorado Territorium. Colorado heeft een oppervlakte van 269.837 km². De top van Mount Elbert (Lake County) is met zijn 4401 m de hoogste berg van Colorado en tevens de hoogste top van de Rocky Mountains. Colorado heeft meer dan 100 bergtoppen boven de 4000 m. Colorado is de enige staat in Amerika die volledig hoger ligt dan 1000 m. Het laagste punt van Colorado is, met 1010 m, de plaats waar de Arikaree River Yuma County verlaat en Cheyenne County binnenstroomt.

Bijna de helft van de staat is vlak, dit in tegenstelling tot Colorado's ruige Rocky Mountains in het westen van de staat. Oostelijk van de zuidelijke Rocky Mountains liggen de Colorado Eastern Plains van de High Plains, een sectie van de Great Plains binnen Colorado die op een hoogte liggen variërend van ruwweg 1020 m tot 1980 m. Ten oosten van Colorado liggen de staten Kansas en Nebraska. Deze regio is dun bevolkt met de hoogste concentratie inwoners langs de South Platte en de Arkansas rivieren. De jaarlijkse neerslag is hier met gemiddeld 300 tot 460 mm per jaar laag. Er is wat irrigatie-landbouw, maar het overgrote deel van het land wordt gebruikt voor droge landbouw of veeteelt. Wintertarwe wordt het meest verbouwd en de meeste nederzettingen in de regio hebben een watertoren en een graansilo. Het merendeel van de bevolking van Colorado woont langs de oostelijke rand van de Rocky Mountains (Front Range Urban Corridor). Deze regio wordt deels beschermd tegen de overheersende stormen door de ten westen hiervan gelegen bergen.

In het westen liggen de oostelijke uitlopers van de Rocky Mountains met als belangrijkste toppen de Long Peaks, Mount Evans, Pikes Peak en de Spanish Peaks bij Walsenburg in het zuiden. Dit gebied watert af naar het oosten, is bebost en deels verstedelijkt. Tijdens de droogte van 2002 is een groot deel van dit gebied verwoest door bosbranden. Hinsdale County, met Lake City (ca. 300 inwoners) als hoofdstad, wordt gezien als de meest afgelegen county van de 48 aaneengesloten staten.

 
De Continental Divide daalt naar 3655 m bij de Loveland Pass.

De Continental Divide loopt over de toppen van de Rocky Mountains. Ten westen van de Continental Divide ligt de Westelijke Helling. Water ten westen hiervan stroomt naar de Golf van Californië via de Colorado River. In het gebied van de Rocky Mountains liggen vele grote parken en hoge brede bekkens. In het noorden, ten oosten van de Continental Divide, ligt North Park dat wordt gevoed door de North Platte River die naar het noorden stroomt. Daar net ten zuiden van, maar ten westen van de Continental Divide ligt Middle Park, gevoed door de Colorado River. South Park is het brondgebied van de South Platte River. In het zuiden ligt de San Luis Valley, het brongebied van de Rio Grande, die naar de Golf van Mexico afwatert. Over de Sangre de Cristo Range in het oosten van de San Luis Valley ligt de Wet Mountain Valley. De bekkens, met name de San Luis Valley, liggen langs de Rio Grande Rift, een belangrijke geologische formatie, en zijn zijtakken.

De Rocky Mountains hebben in Colorado meer dan 53 toppen boven de 4267 m (14.000 voet), die bekend staan als de fourteeners. De bergen zijn tot de boomgrens, lopend van 3700 m in het zuiden tot 3200 m in het noorden van Colorado, begroeid met coniferen en populieren; boven de boomgrens groeit alleen nog alpiene vegetatie. De toppen van de Rocky Mountains zijn in Colorado alleen in de winter met sneeuw bedekt; de meeste sneeuw is, met uitzondering van enkele gletsjers, tegen het midden van Augustus gesmolten. De Colorado Mineral Belt, die loopt van de San Juan Mountains in het zuidwesten tot aan Boulder en Central City, bevat de meeste historische goud- en zilvermijndistricten van Colorado.

De westelijke helling wordt voornamelijk gevoed door de Colorado River en haar zijrivieren. Opvallend zijn de ruige San Juan Mountains in het zuiden en ten westen hiervan het Colorado Plateau, een hooggelegen woestijnachtig gebied op de grens met Utah. Grand Junction is de grootste stad op de westelijke helling. Ten zuidoosten van Grand Junction ligt de Grand Mesa, 's werelds grootste tafelberg. Verder naar het oosten liggen de skigebieden van Aspen, Vail, Crested Butte en Steamboat Springs. De noordwesthoek van Colorado op de grens met Utah en Wyoming bestaat voornamelijk uit een dunbevolkt prairielandschap.

Colorado is een van de vier staten in Amerika die, samen met Arizona, New Mexico en Utah, één gezamenlijk grenspunt hebben bij Four Corners.

Nationale parken

Longs Peaks in Rocky Mountains
Mesa Verde

Colorado kent een aantal parken die door de National Park Service beheerd worden.

  • Black Canyon of the Gunnison National Park
  • Great Sand Dunes National Park
  • Mesa Verde National Park
  • Rocky Mountain National Park

Hiernaast is er een groot aantal andere gebieden zoals historische monumenten en wildernisgebieden die een beschermde status hebben.

Klimaat

Colorado is een droge staat. Er zijn zo'n 300 dagen zon per jaar en de meeste neerslag valt als sneeuw. Regen is betrekkelijk zeldzaam, een enkele plotselinge onweersbui (al dan niet met grote hagelstenen) daargelaten. Het redelijk vlakke oostelijke deel is het droogst en is grotendeels boomloos. In de bergen valt 's winters veel sneeuw vooral in de vorm van losse, droge poeder. Daarom is het een uitstekend ski-gebied maar veel van dat water vloeit af naar de westzijde van de waterscheiding. De Front Range begint hoe langer hoe meer in problemen met de watervoorziening te komen.

Demografie en economie

Colorado telde in 2000 4.301.261 inwoners (16 per km²) waarvan meer dan 80% blanken. De belangrijkste godsdienst is het christendom die door driekwart van de bevolking wordt aangehangen.

Steden

De hoofdstad van Colorado en tevens grootste stad is Denver met een inwoneraantal van 554.636. Andere grote steden zijn:

  • Colorado Springs - 360.890 inwoners
  • Aurora - 276.393 inwoners
  • Lakewood (Colorado) - 144.126 inwoners
  • Fort Collins - 118.652 inwoners
Maïsproductie in Colorado

 Economie

Hoewel mijnbouw de belangrijkste economische pijler was in de 19e eeuw is de landbouw tegenwoordig van groot belang geworden dankzij betere irrigatiemethodes, hoewel dat bijvoorbeeld in de San Juan vallei tot verzilting van de bodem geleid heeft. In het oosten vond extensieve veeteelt plaats.

De overheid is een belangrijke werkgever in Colorado en vele federale installaties bevinden er zich zoals NORAD, het United States Geological Survey, de United States Air Force Academy en het NOAA. Verder is de National Parks Service opvallend aanwezig. In de staat wordt tevens relatief veel gedaan aan wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling en is ook het toerisme een belangrijke inkomstenbron.

Het bruto product van de staat bedroeg in 1999 153 miljard dollar.

 Politiek

Het State Capitol in Denver huist de wetgevende vergadering van Colorado

Politiek gezien ligt Colorado in het midden van het politieke spectrum. Geen van de twee grote partijen hebben een monopolie op bestuurlijke functies. Bij de presidentsverkiezingen van 1996, 2000 en 2004 koos de staat steeds voor de Republikeinse kandidaat. De huidige gouverneur is een Democraat.

 Bestuurlijke indeling

Colorado is onderverdeeld in 64 county's.

 Overige informatie

Binnenin de bij Colorado Springs gelegen Cheyenne Mountain bevindt zich de NORAD-bunker. Het stadje South Park uit de gelijknamige tekenfilmserie ligt in Colorado. De soapserie Dynasty speelde zich af in Denver. De Nederlandse inzending voor het Eurovisiesongfestival 1979 was een ode aan de staat Colorado.Even ten westen van Denver in de voetheuvels van de Rockies ligt Golden, bekend van de Adolf Coors brouwerij. Wat naar het noorden ligt Boulder, lange tijd een mekka voor alternatievelingen. Zo'n 30 km buiten Boulder ligt het dorpje Nederland (Colorado), zo genoemd naar aanleiding van een Nederlandse mijnonderneming die hier een mijn uitbaatte. Ten westen van de waterscheiding liggen veel skigebieden zoals Winter Park, Arapahoe Basin en Copper Mountain. Ook vanuit Europa zijn er skivluchten naar het gebied.

 Bron : Wikipedia

04:11 Gepost door Fireobservers VZW in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.